संत नामदेवांच्या बालकवितेचा गोडवा; नाना ढवळे यांच्या काव्यवाचनाने तुकाईवाडी शाळा भारावली

संत नामदेवांच्या बालकवितेचा गोडवा; नाना ढवळे यांच्या काव्यवाचनाने तुकाईवाडी शाळा भारावली
बालसाहित्यातून संस्कार, वाचनसंस्कृती आणि सर्जनशीलतेचा जागर
निघोज- दिनांक 23 जून
“कुत्ना थमाल ले थमाल आपुल्या गाई, आम्ही आपल्या घलासी जातो भाई…” या संत नामदेवांच्या अजरामर बालगीताच्या ओळींनी जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, तुकाईवाडी (देवीभोयरे) परिसरात बालसाहित्यातील गोडवा आणि संस्कारांची सुगंधी उधळण केली. ज्येष्ठ पत्रकार, साहित्यिक तथा बालसाहित्य अभ्यासक नाना ढवळे यांच्या बालकविता वाचन कार्यक्रमाने विद्यार्थ्यांना साहित्याचा आनंददायी अनुभव देत वाचनसंस्कृतीचे महत्त्व अधोरेखित केले.
यावेळी बोलताना नाना ढवळे म्हणाले की, मराठी संत साहित्य हा आपल्या संस्कृतीचा अमूल्य ठेवा आहे. संत नामदेव, संत ज्ञानेश्वर, संत एकनाथ, संत तुकाराम यांसारख्या संतांनी आपल्या लेखणीतून समाजाला विचार, संस्कार आणि अध्यात्माची दिशा दिली. त्यांचे साहित्य हे केवळ धार्मिक नसून जीवनमूल्ये शिकविणारे आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी संतांचे अभंग, ग्रंथ, कथा, कीर्तने आणि बालगीते यांचा अभ्यास करून आपले अनुभवविश्व समृद्ध करावे.
ते पुढे म्हणाले की, आजच्या डिजिटल युगात मुलांचे पुस्तकांशी नाते अधिक दृढ होणे आवश्यक आहे. बालसाहित्य मुलांच्या कल्पनाशक्तीला चालना देते, भाषिक विकास घडवते आणि चांगल्या संस्कारांची पेरणी करते. ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांनी वाचनाची आवड जोपासून ज्ञानाच्या नव्या क्षितिजांकडे वाटचाल करावी.
बालकवितांना विद्यार्थ्यांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद
कार्यक्रमात अंगणवाडी, बालवाडी तसेच इयत्ता पहिली ते चौथीच्या विद्यार्थ्यांनी मोठ्या उत्साहाने सहभाग घेतला. नाना ढवळे यांनी आपल्या खुमासदार शैलीत आणि प्रभावी सादरीकरणातून विविध बालकविता सादर केल्या. त्यांच्या कविता ऐकताना विद्यार्थ्यांच्या चेहऱ्यावर आनंद, उत्सुकता आणि कुतूहल स्पष्टपणे दिसून येत होते.
“माकड गेले बाजारात”, “कपटी डॉक्टर”, “भेकड माकड” आणि “डोंगराला वाजली थंडी” या बालकवितांनी विद्यार्थ्यांना अक्षरशः मोहिनी घातली. कवितांमधील विनोद, कल्पनारम्यता, सामाजिक संदेश आणि सहजसुंदर शब्दरचना यामुळे विद्यार्थ्यांनी टाळ्यांच्या कडकडाटात प्रतिसाद दिला. अनेक विद्यार्थ्यांनी कवितांमधील ओळी पुन्हा म्हणत आपला आनंद व्यक्त केला.
‘प्राण्यांची शाळा’ पुस्तकाची शाळेला भेट
बालसाहित्याच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांमध्ये वाचनाची गोडी निर्माण व्हावी, या उद्देशाने नाना ढवळे यांनी आपल्या “प्राण्यांची शाळा” या गाजलेल्या बालकविता संग्रहाची प्रत शाळेला भेट दिली. या पुस्तकामुळे विद्यार्थ्यांना दर्जेदार बालसाहित्य वाचण्याची संधी उपलब्ध होणार असून शाळेच्या वाचनालयात आणखी एक मौल्यवान साहित्यकृतीची भर पडली आहे.
ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांपर्यंत साहित्य पोहोचविण्याचे कार्य सातत्याने करणारे नाना ढवळे यांचे हे योगदान प्रेरणादायी असल्याची भावना उपस्थित शिक्षक व पालकांनी व्यक्त केली.
शाल-श्रीफळ देऊन गौरव
बालसाहित्य, पत्रकारिता आणि सामाजिक क्षेत्रातील उल्लेखनीय योगदानाबद्दल कार्यक्रमाच्या अध्यक्षांच्या हस्ते नाना ढवळे यांचा शाल, श्रीफळ आणि सन्मानचिन्ह देऊन सत्कार करण्यात आला. विद्यार्थ्यांमध्ये साहित्यप्रेम रुजविण्यासाठी त्यांनी केलेल्या कार्याचा यावेळी गौरव करण्यात आला.
मान्यवरांची उपस्थिती
कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी शाळा व्यवस्थापन समितीचे अध्यक्ष गणेश बेलोटे होते. कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन मुख्याध्यापक सुभाष मगर यांनी केले.
यावेळी सहशिक्षिका निता शिंगोटे, अंगणवाडी सेविका हर्षदा वाळुंज, मदतनीस कोमल बेलोटे तसेच विद्यार्थी पालक रंजना मुळे आणि लक्ष्मीबाई मुळे यांची प्रमुख उपस्थिती होती.
साहित्यिक वातावरणाने फुलली शाळा
बालकविता, संत साहित्य आणि संस्कारमूल्यांचा सुंदर संगम घडवून आणणारा हा कार्यक्रम विद्यार्थ्यांसाठी अविस्मरणीय ठरला. नाना ढवळे यांच्या प्रभावी काव्यवाचनाने तुकाईवाडी शाळेचे वातावरण साहित्यरसाने न्हाऊन निघाले. बालमनात वाचनाची आवड, सर्जनशीलतेची प्रेरणा आणि संस्कारांचे बीज रुजविणारा हा उपक्रम शाळेच्या शैक्षणिक वाटचालीतील एक संस्मरणीय पर्व ठरल्याची भावना उपस्थितांनी व्यक्त केली.